Fazla Oyuncak Almanın Zararları Nelerdir ve Çocuk Gelişimini Nasıl Etkiler?
Fazla Oyuncak Almak Masum Bir Davranış mı?
Fazla oyuncak almanın zararları, çocukların dikkat süresinden yaratıcılığına kadar birçok alanda olumsuz etkiler yaratabilir. Çoğu aile çocuğun mutlu olacağını düşünerek ona sıklıkla oyuncak alır. Oyuncakların çocuğun zihinsel ve duygusal kapasiteleri üzerinde oldukça faydalı olduğu bilgisi malumdur. Ancak çocuğa haddinden fazla oyuncak almak her zaman olumlu sonuçlar ortaya çıkarmaz. Alanda çalışan uzmanların ifadelerine göre çok fazla oyuncak seçeneği çocuklarda dikkat problemlerine yol açmaktadır. Ayrıca bu durum yaratıcılık becerilerinin körelmesine ve tüketim alışkanlığının gelişmesine neden olmaktadır.
Bu bağlamda önemli bir yerde olan “Fazla oyuncak almanın zararları nelerdir?” sorusunu makalemizde ele alacağız.
Dikkat Dağınıklığı ve Konsantre Olamama
NIH (National Institutes of Health)’in makalesinde belirtildiği gibi oyunlar ve oyuncaklar aracılığıyla çocuk, iç dünyasından çıkarak dış dünyayla iletişim kurmaya başlar. Ancak çocuğun çok fazla oyuncak seçeneğine sahip olması onun oyun kurmasını engellemektedir. Ve oyunu sürdürmesini olumsuz etkilemektedir. Çocuk zihni oyuncaklar arasında gider gelir ve bir oyuncağı seçme konusunda eylemsiz kalır. Böylece dikkatini bir oyuncağa yoğunlaştırıp konsantre olmakta zorluk yaşar. Sadece bir oyuncağa odaklanarak o oyuncakla verimli bir oyun süresi geçirmek çok zordur. Çocuğun dikkat ve odaklanma problemi yaşaması, onun öğrenme ve sorun çözme becerilerini olumsuz etkilemektedir. Nitekim çocukların zihinsel gelişimleri göz önünde bulundurulduğunda odaklanma becerisi büyük önem taşır. Bu becerinin erken yaşlarda kazanılması ve desteklenmesi çocuk gelişimi açısından gereklidir.
Yaratıcılığın Sınırlandırılması
Çocukların, zihinsel ve bedensel kapasitelerini aşan oyuncak yoğunluklarına maruz kalması, onların yaratıcılık becerilerini ve hayal güçlerini oldukça olumsuz etkilemektedir. Bundan dolayı gereğinden fazla oyuncakla her şeye ulaşan çocuk zihinsel üretimini askıya alır, kendi zihninde az oyuncakla kurgulayacağı dünyadan da mahrum kalır. Aksine sınırlı oyuncağa sahip çocuklar ise bir oyuncağa birden fazla anlam yükleyebilir ve farklı şekillerde zihninde görme kabiliyetine erişebilir.
Sonuç olarak bu çerçevede büyüyen çocuklar, yaratıcılık gelişimi ve sorunları çözme noktasında daha iyi bir seviyede olurlar.
Fazla Oyuncak Almanın Zararları ve Oyuncakların Kıymetini Bilmeme
Her istediğine erişen ve bu anlamda da oyuncağa doymuş bir çocuk doğal olarak sahip olduklarını kıymetlendirmeyecek aksine onları değersizleştirecektir. Bu çocuklar için hep yeni olana erişmenin arzusu vardır. Elindeki kısa bir zaman sonra kıymetsiz hale gelecektir. Uzun vadede bu tablo çocuğu, elindekiyle yetinmeyen, sürekli yenisine talip olan doyumsuz çocuk profiline ve tüketiciye dönüştürecektir. Fazla oyuncak alışkanlığıyla büyümüş olan çocuklar elindekinin kıymetini bilmeyecek ve onları görmeyecek. Yani ,gözü hep öteki bir nesnede olacaktır.
Paylaşma ve Sabır Becerilerinin Gelişmemesi
Çok fazla oyuncağa sahip olarak bir anlamda fiziksel işgale de uğrayan çocuklar paylaşma becerileri konusunda da istenen seviyede olmazlar. Her istediği alınan ve her şeyi kendisine hak gören bir çocuğun sabır konusunda da zorluk yaşadığını söylemek mümkündür. Fakat: az oyuncak varsa çocuk, hem bunları sırasıyla paylaşma yoluna gidecek hem de sıranın kendisine beklemesini de öğrenmiş olacak. Paylaşma ve sabırlı olmayı öğrenen ve hayatında uygulayan çocuğun sosyal gelişimi de istenen düzeye ulaşacaktır.
Fazla Oyuncak Almanın Zararları ve Fazla Oyuncağın Aileye Yansıması
Fazla oyuncak almanın zararları sadece çocuk için değil aile için de problemlere sebebiyet verir. Evde oluşan fiziksel kaos, sürekli bir dağınıklığa neden olur. Maddi zorluklar da fazla oyuncak alımının ortaya çıkardığı sorunlar arasındadır. Bir başka sıkıntı ise fazla oyuncaktan dolayı ebeveynlerin de çocukla beraber seçim yapma konusunda zorlanmaları ve beraberinde aile içi iletişimde gerginlik ve strese sebep olmasıdır.
Ebeveynlere Öneriler
Kaliteyi Ön Planda Tutun
Ebeveynler, küçük yaşlardan itibaren kontrolsüz oyuncak alımından kaçınmalıdır. Aksine çocuğun içinde bulunduğu yaş dilimine ve gelişim sürecine uygun, kaliteli ürünler almayı tercih etmelidir.
Az Ama İşlevsel Oyuncaklar Seçin
Çocuğun zihinsel kapasitesine katkı sağlayacak, yaratıcılık becerilerini destekleyecek, farklı renk ve şekillerde oyuncaklar alınmalıdır.
Oyun Sürecine Eşlik Edin
Anne babaların, çocuklarla beraber oyuna katılmaları alınan oyuncaktan en iyi şekilde yararlanılmasını sağlayacaktır.
Oyuncak Rotasyonu Yapın
Çocuğu bir anda tüm oyuncaklarla boğmak yerine oyuncakları sınırlı şekilde sunmak daha doğrudur. Oyuncakları belirli aralıklarla vermek ve değiştirmek ise daha faydalı olacaktır.
Deneyimlere Yönelin
Çocuğun sürekli oyuncak almaya koşullandığı eylemlerden ziyade farklı etkinlikler de planlanmalıdır.
Sonuç
Çocuğun çok fazla oyuncağa maruz kalması dikkat dağınıklığına ve doyumsuzluğa yol açabilir. Ayrıca yaratıcılık becerilerinin körelmesine ve paylaşma ile sabır gibi alanlarda zayıf kalmasına neden olabilir. Fazla oyuncak almanın zararları yalnızca ekonomik açıdan değil, aynı zamanda çocuğun hayal gücü, odaklanma becerisi ve değer algısı üzerinde de etkili olmaktadır Anne ve babalar, çocuk gelişimi sürecini göz önünde bulundurmalı ve oyuncak seçiminin çocuğun psikolojik ve sosyal gelişimine uygun olmasını sağlamalıdır. Çocukların sadece oyuncaklara mahkum edilmemesi de önemli bir noktadır. Çünkü; çocuğun sevgi ve şefkat ihtiyacı oyuncaklardan önce gelmektedir.
