Erteleme Alışkanlığını Yenmek İçin Uygulanabilir Stratejiler
Günümüz dünyasında artık çoğu insan gün içinde yapacaklarını veya sorumluluklarını ertelemeye başlıyor. Erteleme alışkanlığı, kişinin hem bireysel gelişimini hem de iş kariyeri bakımından problemlere yol açmaktadır. Nitekim bireyin sıklıkla ertelediği sorumlulukları onda kaygı, pişmanlık ve özgüven gibi problemlere neden olabilmektedir. Bu yazıda, erteleme alışkanlığını yenmek için yardımcı yöntemleri sizlerle paylaşıyoruz.
Erteleme Alışkanlığı Nedir?
Erteleme alışkanlığı, bireyin yapmakla mükellef olduğu işlerini ve sorumluluklarını erteleyerek ona haz ve keyif veren eylemlere ve durumlara yönelmesidir. Kişinin daha sonra yapacağını planlayarak ertelediği işleri onu üretkenlikten uzaklaştırır ve ruh halini olumsuz etkilemeye başlar.
Erteleme Alışkanlığının Nedenleri
1. Mükemmeliyetçilik
Bireyin, en iyisini yapma düşüncesi onu eylemsiz bırakmaya başlar. Böylece yapacağı işin kusurlu olma riski onu harekete geçirmekten alıkoyar.
2. Motivasyonun Eksik Olması
Bireyi içsel anlamda ateşleyecek ve eyleme yönlendirecek motivasyonun eksik olması.
3. Zaman Yönetimi Problemi
İşleri belirli bir plan ve sıra içinde organize edememek.
4. Başarısız Olma Korkusu
Bireyin, işin sonucunu olumsuzluk zemininde görmesi işe koyulmasını da güç hale getirir.
5. Dikkat Dağınıklığı
Sosyal medya platformları ve teknolojik aygıtlar kişinin odaklanmada zorluk yaşamasına neden olmaktadır.
6. Aile Koşulları
Bireyin içinde büyüdüğü ailenin katı, mükemmeliyetçi ve baskıcı olması bireyin erteleme alışkanlığı yaşamasına neden olur. Özellikle çocukluk yaşantısında her davranışı kontrol edilen ve baskı gören bireyler yetişkinlik yaşamında erteleme davranışına yönelirler. Sonuç olarak erteleme davranışı üzerinden bir başkaldırı yaparlar. İçlerindeki ses şudur: ’’Ben ne zaman istersem o zaman yaparım’’.
Erteleme Alışkanlığını Yenmek İçin Etkili Yöntemler
1. Küçük Adımlar Atarak Başlamak
Bekleyen işleri parçalara bölerek yapmak kişiyi motive eder. Çünkü, işin tamamı birey için ilk görünüşte başaramayacağı hissiyatını uyandırır. Gözünde devasa bir yükle karşı karşıya olduğu izlenimini verir. Örneğin, yazacağımız bir makalenin ilk önce giriş, gelişme ve sonuç bölümleri üzerinde bir planlama yapmak ve konuyu parçalara ayırmak işin daha yapılabilir olduğunu ortaya koyacaktır.
2. Zaman Yönetmek
Kişinin, yapacaklarını günlük veya haftalık bir plan dahilinde organize etmesi erteleme davranışının önüne geçecektir. Bireyin hem unutmamak adına hem de kapasitesinin üstünde bir yükle karşılaşmamak adına bu yöntem uygulanmalıdır.
3. Hedeflerinizi Belirleyin
Hedeflerin gerçekçi olması, bireyin işe yönelik isteğini güçlendirir. Örneğin “Bu hafta iki yüz sayfa kitap okuyacağım” gibi çerçevesi net ve belli olan amaçlar ertelemeyi kişinin gündeminden çıkaracaktır.
4. Ödül ve Mola Sistemi Kullanın
Bireyin hedeflediği görevlere ulaşması noktasında kendisini ödüllendirmesi ve bazı zamanlarda küçük molalar vermesi onu zihnen ve bedenen güçlendirecektir. Aynı zamanda daha coşkulu bir şekilde tekrar işe koyulmasını sağlayacaktır.
5. Dikkat Dağıtıcıları Azaltın
Haddinden fazla uyarıcı, kişinin dikkatini olumsuz etkiler. Bundan dolayı teknolojik aygıtlardan uzaklaşmak ve ortamda fiziksel bir rahatlık ve sessizlik sağlamak bireyin çalışma şevkini arttıracaktır.
6. Kendimizi Affetmek
Geçmiş yaşantımızda ertelediğimiz işlerden dolayı kendimizi eleştirmek ve suçlamak bize fayda sağlamayacaktır. Aksine “şuan”a odaklanmaya çalışmak ve kendimize daha şefkatli ve tahammülkâr olmak yeniden başlamak adına iyi bir adım olacaktır.
Erteleme Alışkanlığının Psikolojik Etkileri
Erteleme alışkanlığı zaman içinde bireyin özgüvenini olumsuz etkilemeye başlar. Dolayısıyla yerinde ve zamanında tamamlanmamış işler kişide kaygı, depresyon ve huzursuzluğa sebebiyet verir. Zaman içinde bu durum kişinin motivasyonunu kaybetmesine ve tükenmişlik hisleri yaşamasına neden olmaktadır. Psychology Today yazısına göre sürekli erteleyen öğrenciler daha düşük akademik başarı gösterir. Çalışanlar daha kalitesiz iş üretir ve kronik erteleyiciler uykusuzluk, bağışıklık sistemi sorunları veya sindirim problemleri gibi sağlık sorunlarıyla karşılaşabilir. Bundan ötürü erteleme alışkanlığını yenmek, bireyin ruhsal iyilik halini korumasında ve hayatını daha kaliteli bir şekilde sürdürmesinde son derece önemli bir yere sahiptir.
Sonuç
Erteleme alışkanlığının, iş ve sorumlulukların planlanıp parçalara bölünmesiyle ve bilinçli bir yaklaşımla çözülmesi mümkündür. Nitekim bireyin motivasyonunu diri tutması, zaman yönetimini iyi yapması ve dikkatini dağıtan her şeyden uzak durması bu yollardan bazılarıdır. Nihayetinde, küçücük bir adım, ertelemenin girdabındaki kurtuluş için yeterlidir.
