Travma Nasıl Atlatılır, İyileşme Yolları ve Travma ile Başa Çıkma Yöntemleri
Bireyler için zorlayıcı olan çoğu olaydan sonra sorulan sorulardan birisi de travma nasıl atlatılır sorusudur. Travma; trafik kazası, ölüm, cinsel istismar, doğal afet veya stres eksenli olaylardan sonra ortaya çıkan ve kişinin psikolojik dengesini olumsuz etkileyen bir durumdur. Bu sebeple travma sonrası iyileşme dönemi sabırlı olmayı, farkındalık sahibi olmayı ve ruhsal destek almayı gerektiren zorlu bir dönemdir.
Travma herkes için aynı anlamı taşımaz. Birisi için travma hüviyeti taşıyan bir durum bir başkası için travma niteliği yoktur. Birisi için travma; depremin olması ve kişinin enkazın altında kalmasıdır. Bir başkası için ise annesinin sürekli olarak asık suratlı olması ve gülmemesidir. Yani olayların kişiler üzerinde bıraktığı ruhsal izler kişiden kişiye değişiklik gösterir. Bu açıdan, travma nasıl atlatılır sorusu için çerçevesi çizilmiş sınırlar içinde tek bir cevap bulmak zordur. Fakat; doğru yollar ve tekniklerle bu dönemi sağlıklı olarak atlatmak bu dönemin üstesinden gelmek ve dengeli bir hayat kurmak mümkündür.
Travma Nedir?
Travma nedir sorusunun birden fazla muhtelif cevabı vardır. Ancak en temelde travma, kişinin sinir sisteminin ani bir şekilde karşı karşıya kaldığı ve sindirmekte zorlandığı olaylardır. Bireyin baş etme becerisinin yetersiz kaldığı, şiddetli korkunun yaşandığı, çaresizlik hissinin yoğun bir şekilde deneyimlendiği anlarda verilen psikolojik tepkiler bütünü travmadır.
Bu anlarda kişi, bu durumun etkisini hem zihinsel hem de bedensel olarak hisseder. Sonrasında ise bu semptomlar görülmeye devam eder. Onun için travma sonrası belirtiler olaydan sonra bireyin yaşamsal işlevlerini sekteye uğratır ve yaşamını olumsuz etkiler.
Travma Sonrası Belirtiler Nelerdir?
Travma sonrası belirtiler, her birey için farklılık gösterir. Ancak; birtakım ortak semptomları sayabiliriz. Bu belirtiler aşağıda başlıklar halinde sıralanmıştır.
Yoğun Kaygı ve Korku
Travma geçmişi olan bireyler hayatı hep tetikte yaşarlar. Sürekli kötü bir şey olacağına dair korku ve endişe hali yaşarlar. Onlar için güvende olma ve bunu hissetme oldukça önemlidir.
Flashback (Yeniden Yaşama)
Travmatik olaydan sonra olaya ilişkin kareler bireyin zihninde sık sık geçmeye başlar. Bu durum, travma sonrası iyileşme süreci için zorlayıcı bir etkidir. Çünkü kişi travmatik anıya dair hisleri zihninde ve bedeninde yaşamaya devam eder.
Kaçınma Davranışları
Kişinin travmayı tetikleyen durumlardan kaçtığını görürüz bu dönemde. Çünkü tetikleyici işlevi gören bu detaylar kişiyi o duyguya götürür. Bu da travma sonrası belirtiler içinde yer alır.
Duygusal Uyuşma
Kişi travmatik süreçten sonra duygularından uzaklaşır. Duygusal bir yalıtım içine girerek dissosiyatif bir duruma yönelir.
Travma Nasıl Atlatılır?
Travma nasıl atlatılır sorusu bu dönemin doğru adımlarla yürünmesini gerekli kılıyor. Zorlayıcı bir dönemden geçmiş bireyler için bu süreci sabırla ve kendilerine şefkat göstererek geçirmek son derece önemlidir.
Duyguları Kabul Etmek
Travmadan sonra ortaya çıkan duyguları bastırmak ve yok saymak çözüm değildir. Bu duyguları kabullenmek travma sonrası iyileşme için önemli bir eşiktir.
Güvenli Alan Oluşturmak
Travmadan sonra kişi kendini güvende hissetmez. Hep kötü şeyler olacağını düşünür. Bu nedenle bireyin güven hissini deneyimleyeceği ortamlarda bulunması ve yalnız bırakılmaması gerekir.
Sosyal Destek Almak
Bireyin bu dönemden sonra sosyal bir destek bulması önemli bir cevaptır. Çünkü sosyal doyum ve destek bireyi yalnızlık hissinden ve güvensizlikten korur.
Profesyonel Yardım Almak
Travmatik etkilerin sonuçlarını atlatmak ve travma sonrası iyileşme dönemini daha sağlıklı bir zemine kavuşturmak adına uzman desteğinin alınması önemli bir adımdır.
Travma Sonrası Kendini İyileştirme Yolları
Travma nasıl atlatılır sorusu için bireyin kendini tanıması ve kendisine iyi gelecek yolları keşfetmesi önemli bir cevaptır.
Nefes ve Gevşeme Egzersizleri
Bireyin nefes regülasyonunu yapması bedenini sakinleştireceği gibi gerginlik ve stres düzeyini de düşürecektir. Bu yol, travma sonrası belirtiler ile mücadele etmede etkili bir tekniktir.
Fiziksel Aktivite
Bireyin spor yapması beynindeki serotonin seviyesini arttıracaktır. Dolayısıyla strese ilişkin hormonlar azalacak ve iyileşmeye katkı sağlanacaktır.
Günlük Tutmak
Bireyin travma sonrasında hislerine kulak vermesi ve onları yazıya dökmesi duygularını anlamlandırması adına önemli bir yol olacaktır.
Rutin Oluşturmak
Bireyin, gündelik hayattan kopmaması ve rutinler oluşturarak hayata dahil olması ondaki kontrol hissini olumlu etkileyecek.
Travma Sonrası Yapılmaması Gerekenler
Travma nasıl atlatılır sorusu kadar, travmadan sonra kaçınılması gereken durumları da bilmek gerekir.
Duyguları Bastırmak
Birey travmadan sonra hissettiği duyguları yok saymamalı ve inkâr etmemeli. Gerekirse bir profesyonel ile bu hislerle yüzleşmelidir. Aksi durum yani duyguları yok sayma iyileşmeye giden süreci geciktirecektir.
Yalnız Kalmak
Bireyin, sosyal açıdan doyurucu bir ilişki ağına sahip olmaması travma sonrası iyileşme için olumsuz bir etki oluşturacak.
Kendini Suçlamak
Travmatik olaylardan sonra bireyin kendini suçladığı durumları görmemiz normaldir. Örneğin bir kayıptan sonra kişi suçluluk hisseder. Ancak önemli olan bunun kronik ve patolojik bir seviyeye ulaşmamasıdır.
Travma Sonrası Profesyonel Destek Neden Önemlidir?
Bazı travmatik olaylardan sonra travma sonrası belirtiler daha şiddetli bir şekilde kendini gösterir. Böyle süreçlerde bir ruh sağlığı uzmanından destek almak gerekir.
Çünkü bireyin yaşadığı travmatik etkiler onun tek başına mücadele edmeyeceği bir seviyeye ulaşır.
Bu dönemde alınan psikoterapi hizmeti, kişinin travmatik olayı anlamlandırıp ve onu yeniden yapılandırmasına kapı aralar.
⸻
Travma Nasıl Atlatılır ve Travma Sonrası Güçlenmek
Travma sonrası dönem, bir yeniden doğuşa da zemin hazırlar. Yeni bir hikâyenin yazılması mümkündür.
Kendini Tanımak
Travma, kişiye kendinin karanlık taraflarını aydınlığa çıkarmasına kaynak sağlar. Ona yeni bir hayat bahşeder.
Dayanıklılık Geliştirmek
Her zorlayıcı yaşam aynı zamanda bireyin hayata karşı bağışıklık seviyesini de olumlu etkiler.
Yeni Anlamlar Oluşturmak
Kişi, yaşadığı olumsuz deneyimlerden anlam çıkararak travma sonrası iyileşme sürecinde önemli bir adım atar.
Sonuç
Özetleyecek olursak, travma nasıl atlatılır sorusu için kişinin duygularını kabul etmesi, sosyal destek ağına dahil olması ve sabırlı bir şekilde iyileşmeye olan inancını yitirmemesi gerekir.
Travmanın etkileri zorlayıcı olsa da yerinde atılan adımlar ve doğru teknikler ruhsal iyileşmeyi destekler ve süreci ilerletir.
Şunu unutmamakta fayda var; iyileşme süreci herkes için farklıdır. Bu dönemden geçen bireylerin kendilerini tanımaya çalışmaları, psikolojik destek almaları ve sabırla bu yolu yürümeleri sürecin daha hızlı ilerlemesini sağlayacaktır.
