Empati, karşıdaki insanın duygu ve düşüncelerini anlayarak onu anlama çabasıdır. Toplum olarak sağlıklı bir iletişimin kurulup devam ettirilmesi huzurlu ve uyumlu bir toplumun da inşasına hizmet etmektedir. Fakat, empati duygusundan yoksun olarak büyümüş kişilerin bu duyguyu yaşamaları ve karşıdaki bireye hissettirmeleri zor olabilir. Bunun gelişmesi için kişinin çaba harcaması gerekir. Bu makalemizde özellikle empati kurmanın yolları ve bu duyguyu geliştirme tekniklerini sizler için anlatacağız.
Empati Niçin Önemlidir?
Empati duygusunun hem toplumsal anlamda hem de bireysel anlamda birçok alanda fayda sağladığını söyleyebiliriz.
Empati Duygusunun Faydaları
• Sağlıklı bir iletişimin kapısını açar.
• İletişimin daha güçlü hale gelmesine olanak tanır.
• Empati, bireyler arasındaki anlaşmazlıkları daha kolay çözer.
• İş hayatında veya başka sosyal alanlarda iş birliğinin olmasını sağlar.
• Bireylerin birbirlerine duygusal pencereden de yaklaşmasını sağlar.
NIH (National Institutes of Health)’in makalesinde belirtildiği gibi empati olmadan, başkalarının ne yaşadığını anlamak ve onlara karşı iyi davranmak çok zor olurdu.
Empati sadece karşımızdakilerin anlaşılmasına hizmet etmez aynı zamanda bireysel gelişimimize de katkı sunmaktadır.
Empati Kurmanın Temel Yolları
Bir insanın empati yapabilmesi için birden farklı yol ve yöntem vardır. Aşağıda, daha kolay empati kurmanın yollarını sizler için derledik.
1. Aktif Bir Şekilde Dinlemek
Empati yapmanın öncelikli adımı karşı tarafı dikkatle dinleyip muhatap almaktan geçiyor. Özellikle karşımızdaki insanı herhangi bir yargılamaya ve eleştiriye tabi tutmadan, sabırla, sözünü bölmeden ve dikkatini dağıtmadan dinleme çabasında olmak empatinin ilk adımı sayılabilir.
2. Karşıdakinin Beden Dilini Gözlemlemek
Bireyin sözsüz bir şekilde ortaya koyduğu mesajları da okumak son derece önemlidir. Örneğin kişinin jest ve mimikleri, beden dili onun duygularına açılan bir kapıdır. Bu nedenle karşımızdakini dikkatle ve bütüncül bir bakış açısıyla dinlemek gerekiyor.
3. Kendimizi Onun Yerine Koymak
Empati, karşıdakinin neye ihtiyacı olduğunu anlamaktır. Dolayısıyla muhatabımızın aslında ihtiyaçlarını okumaya çalışmaktır. Kişi bu yönüyle bir anlaşılma hissedecektir.
4. Ön Kabullerden Uzaklaşmak
Empati kurmak için önce zihnimizdeki önyargıları bırakmalıyız. Yapılması gereken önce karşımızdakini zihnimizdeki şablona oturtmadan sakince dinlemek ve anlamaya çalışmaktır.
5. Ucu Açık Sorular Sormak
“Bu olaydan dolayı neler hissettin?” gibi ucu açık sorular ilgili kişinin duygularını deşmesini ve bizim de onu daha iyi anlamamızı sağlayacaktır.
6. Muhatabımızın Duygularını Yansıtmak
“Bu konuda canın yanmış olmalı.” ya da “Bu hareket sana iyi hissettirmiş sanırım.” türünden ifadeler karşıdakiyle empati içerisinde olduğunuzu gösterir.
Günlük Yaşamda Empati Kurmanın Yolları ve Empatiyi Geliştirmenin Yolları
Empati, yalnızca duygusal ilişkilerde değil, bireyin sosyal çevresinde veya iş ortamında da geliştirmesi gereken bir duygudur. Bunun için aşağıdaki yöntemlere yoğunlaşmalıyız.
• Farklı bakış açılarına sahip olmak: Bireyin duygu ve düşünce dünyasını zenginleştirecek kitaplar okuması, filmler izlemesi ve farklı kültürel yapıları bilmesi empati yapmasını kolaylaştıracaktır.
• Yardımsever olmak: Gündelik hayatın içindeki küçük iyilik hareketleri empati yapmayı kolaylaştırır.
• Sabırlı davranmak: Muhatabınızı tanımanın zamana gebe olduğunu unutmamanız gerekiyor.
• Duyguları ifade etmek: Duygu ve düşüncelerinizi sansürsüz bir şekilde dile getirmeniz karşıdaki insanın da duygularını açmasına zemin hazırlayacaktır.
Duygusal Zekanın Empatiye Etkisi
Duygusal zekâsı iyi olan bireylerin empati konusunda da iyi bir seviyede olduklarına şahit oluruz. Örneğin duygusal zekâ kapasitesi iyi olan bireylerin kendi duygularını regüle etmede ve karşıdakinin de duygularını regüle etmesine yardımcı olduğunu görürüz. Bu anlamda, kişinin empati yeteneği hem onun kişisel hayatına etki eder hem de sosyal ve iş hayatında daha doyurucu ilişkiler geliştirmesine olanak sağlar.
Sonuç: Empati Öğrenilebilir Bir Beceridir
Empati, doğumla birlikte gelen bir beceri değildir. Aksine yaşamın içinde öğrendiğimiz ve geliştirdiğimiz bir özelliktir. Empati kurmanın yolları, karşıdakine odaklanıp aktif bir dinleme yapmakla, ona karşı önyargısız yaklaşmakla, karşıdakinin duygularını yansıtmakla ve alternatif bakışlardan bakmayı öğrenmekle mümkündür. Empati duygusuna sahip insanlar, çevresi tarafından daha çok kabul görür ve ilişkileri de daha sağlıklıdır. Nihayetinde toplumun ve bireyin anlaşılma üzerine olan sancısı empatiyle mümkündür. Anlaşılma duygusundan muaf ilişkilerin, müreffeh toplumlar ortaya çıkarmaları çok zordur.
