Duyguları İfade Etmenin Yolları Nelerdir?
İnsanın duyguya sahip olması ve bunu yaşaması en temel özelliklerden biri olarak karşımıza çıkar. İnsan birden çok duyguya sahiptir. Örneğin üzüntü, mutluluk, öfke, korku ve kaygı gibi duygular insanın duygu repertuvarında yer alan duygulardır. Çoğu kişi bu duyguları kendi içinde yaşar ama dile dökmeyi veya ifade etmeyi başaramaz. Öte yandan, duyguları ifade etmenin yolları, kişinin ruhsal sağlığını ve sosyal ilişkilerini koruması adına son derece önem arz etmektedir. Bu makalemizde duyguları bastırmanın ve yok saymanın temellerini ve duygularımızı sağlıklı bir şekilde dile getirmenin yollarını ifade etmeye çalışacağız.
Duyguları İfade Etmenin Önemi
Duygularını ifade eden birey, kendi iç dünyasıyla barışıktır. Bu sayede, iç ve dış dünyasının bir ahenk içinde olduğunu görürüz. Duygularına kulak veren ve gerçek hisleriyle ilişkiler kuran insanların sosyal ilişkilerde daha başarılı olduğunu görürüz. Ancak; sahte maskeler takan ve sahte duygular üzerinden ilişkiler kuran kimselerin sosyal ilişkileri genelde kötüdür. Böylece, bireyin duygularını yok sayması ve maskeler takması onu kendisine yabancılaştırır. Bastırılan ve dile dökülmeyen hisler uzun vadede öfke patlamalarına neden olur. Psychology Today yazısında da belirtildiği bazı istisnalar dışında, duygularımızı sürekli bastırdığımızda, bu duygular kaybolmak bir yana, daha da güçlenerek bedenimiz ve zihnimizde kökleşebilir. Nitekim “Direndiğiniz şey varlığını sürdürür” şeklindeki özdeyiş, bu durumu çarpıcı bir şekilde ifade eder.
Duyguların Bastırılmasının Sebepleri
Kültürel Etkenler
Bazı topluluklarda kişinin duygularını yaşaması biz zayıflık emaresidir. Birey bu anlamda mobinge uğrar ve dışlanır. Bu durum, sosyal öğrenmeyle beraber kişilerin, duygularını ifade etmekte geri durmalarına neden olmaktadır.
Ailedeki Tutumlar ve Davranışlar
Çocukluk yaşantısında duyguları bastırılan, duyguları görülmeyen veya duygusunu gösterdiğinde ayıplanan çocuklar duygularını kapatmayı öğrenirler. Kendi hislerini bastırmanın ve yok saymanın sahte gerçekliğine aldanırlar. Bu durum da ileriki yaşam evresinde değersizlik duygusunu ortaya çıkarabilir.
Bireyin Kişilik Özellikleri
Bireyin içe dönük veya dışa dönük bir kişilik yapısına sahip olması onun duygularını dile getirme durumunu önemli şekilde etkilemektedir.
Duyguları İfade Etmenin Yöntemleri
1. Bireyin Duygularını Fark Etmesi
Bireyin önce duygularını etiketlemesi ve fark etmesi gerekir. Duygularını ayrıştırabilen ve bunları isimlendirebilen kişilerin duygularını ifade etmede de daha iyi olduklarını görmekteyiz.
2. Duyguların Kâğıda Dökülmesi
Kişinin hissettiklerini yazması, gündelik hayatın içinde bunu bu şekilde dile getirmesi bir duygusal sağaltıma zemin oluşturur.
3. Sanatsal Faaliyetler
Birey, sahip olduğu sanat yeteneği sayesinde içindeki duyguları ifade eder. Bu süreci müzik, resim veya şiir gibi alanlar üzerinden gerçekleştirebilir.
4. Açık Bir İletişim Dili
Bireyin hissettiklerini muhatabına açık ve duru bir dille ifade etmesi gerekir. Mesela “Bu davranışların beni üzüyor.” ifadesi açık iletişime örnek oluşturabilir.
5. Beden Dilini Kullanmak
Birey, duygularını ifade ederken beden dilinin de buna eşlik etmesi hislerin karşıya geçmesini destekleyecektir. Aslında sözlerle senkron olan jest ve mimikler daha etkili bir şekilde duyguların ifade edilmesini sağlamaktadır.
6. Profesyonel Bir Desteğe Başvurmak
Duygularınızı ifade etmekte oldukça zorlanıyorsanız ve bunun temelleri çocukluk yaşantınıza dayanıyorsa bir klinik psikologdan destek alabilirsiniz. Nihayetinde yerinde tespitler ve müdahalelerle bu sorunun çözümü mümkündür. Daha fazla bilgi için Van Psikoloji makalemizi inceleyebilirsiniz.
Duyguları Dile Getirmenin Yararları
Sağlıklı ve Güçlü İlişkiler
Gerçek duyguların ifade edildiği ve yaşandığı ilişkiler daha güçlü ve sağlıklı olacaktır. Çünkü kurulan arkadaşlık veya dostluk gerçek hislerin üzerine inşa edilmiştir.
Stresin Azalması
Bireyin içindeki duyguları ifade etme yoluna başvurması onu kaygıdan ve stresten alıkoyar. Bireyin daha sağlıklı bir zihne ve bedene sahip olmasını mümkün kılar.
Özsaygının Gelişmesi
Kendi duygularını tanıyan ve bunlarla barışık bir şekilde yaşayan kimselerin özdeğerleri daha yüksektir.
Sonuç
Duyguları ifade etmenin yolları, bireyin kişisel psikolojisi üzerinde ve sosyal ilişkileri üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bireyin duygularını ifade etmesi adına, sanat faaliyetleri, kişisel farkındalıklar, etkili iletişim yolları ve profesyonel bir psikolojik desteği gibi yöntemler faydalı olacaktır. Bununla beraber, bireyin duygularını bastırmayı seçmesi psikolojik zeminde birtakım patolojileri beraberinde getirebilir. Unutmayalım ki; bastırılan ve dile getirilmeyen duygular çok daha şiddetli bir şekilde dile gelmektedir. Aksine yerinde ve zamanında ifade edilen duyguları bireyin ruhsal olarak daha sağlıklı olmasını sağlar.
