Pedagog Ne İş Yapar? Çocuk Psikoloğundan Farkı Ne?

Pedagog kelimesinin sözlükteki karşılığı "eğitim bilimci"dir. Van'da "pedagog" arayan velilerin çoğu ise aslında bir çocuk psikoloğu arıyor: çocuğuyla görüşecek, ne yaşadığını anlamaya çalışacak ve aileye yol gösterecek birini.

Pedagog kelimesi ne anlama geliyor?

Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük'te pedagog "eğitim bilimci", pedagoji ise "eğitim bilimi" olarak geçiyor. Yani kelime çocuğun eğitimi ve gelişimiyle ilgilenen kişiyi anlatır. Günlük konuşmada ise "pedagog" çoğu zaman "çocuğumla ilgilenecek, ona destek olacak uzman" anlamında kullanılıyor.

Pedagog ile çocuk psikoloğu arasındaki fark ne?

Fark, kelimelerin hangi alana ait olduğunda. Pedagoji eğitim biliminin adıdır. Psikoloji ise sağlık mevzuatında yer alan bir meslek alanıdır. Sağlık meslek mensuplarını tanımlayan 1219 sayılı Kanun'un Ek 13. maddesinde klinik psikolog tanımlanıyor; "pedagog" kelimesi ise bu kanunda hiç geçmiyor.

Kanuna göre klinik psikolog, psikoloji ya da psikolojik danışma ve rehberlik (PDR) lisansı üzerine klinik psikoloji yüksek lisansı yapmış bir sağlık meslek mensubudur. Ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleriyle psikolojik değerlendirme yapar ve psikoterapi uygular; hastalık durumlarında ise uzman hekimin teşhisi ve yönlendirmesiyle çalışır. Velilerin "pedagog" diye aradığı destek, yani çocukla görüşmek, onu değerlendirmek ve aileyle birlikte çalışmak, bu tanımın içinde kalıyor.

Van'da pedagog arayan veliler ne arıyor?

Bizim deneyimimizde "Van pedagog" sözü, "Van çocuk psikoloğu"nun karşılığı olarak kullanılıyor. Bu kelimeyle gelen veliler aslında bir çocuk psikoloğu arıyor. Bu yüzden merkezde velilere kelimeyi ayrıca açıklamıyoruz; çocuğun yaşadığı soruna odaklanıyoruz.

En sık şu sorunlarla başvuruluyor: davranış problemleri, yeme problemleri, akademik problemler, akran zorbalığı ve kardeş kıskançlığı. Aşağıda bunları kısaca anlattım; bazıları için daha önce yazdığımız ayrıntılı yazılara bağlantı da var.

Davranış problemleri

Kuralları yok sayma, öfke patlamaları, yalan söyleme ve sürekli söylenenin tersini yapma gibi durumlar davranış sorunları başlığında toplanır. Bu sorunların arkasında genellikle birden fazla etken vardır: ailenin iletişim dili, okul ortamı, kontrolsüz ekran kullanımı. Bu davranışlar uzun süre devam ediyorsa ailenin ya da öğretmenin sorunu kendi başına çözmesi zorlaşır; o noktada bir psikologdan destek almak gerekir. Ayrıntılı yazı: çocuklarda davranış problemleri ve sebepleri.

Yeme problemleri

Yeme problemlerinin altındaki dinamikler çocuktan çocuğa çok farklıdır. Çocuğun ebeveynleriyle, okul çevresiyle ya da ailedeki diğer kişilerle yaşadığı sorunlar yemek üzerinden ortaya çıkabiliyor. Velilerin anlattıklarında en sık gördüğümüz şey, sorunun anne babanın çocuğu işgal etmesi sonucunda ortaya çıkması. Anne ve baba kuralcı, katı ya da zorlayıcı bir tutuma sahipse çocuk yemek üzerinden bir direnç geliştirebiliyor.

Akademik problemler, okul ve akran zorbalığı

Okulda akran zorbalığına uğramak, sert bir öğretmen tutumuyla karşılaşmak ya da derslerde geride kaldığını hissetmek de çocukta davranış sorunlarına yol açabiliyor. Okula başlayan küçük çocuklarda ise uyum sorununun kökünde çoğu zaman okulun kendisi değil, anne babadan ayrılma kaygısı yatar. Ailenin akademik beklentiyi çocuğun düzeyinde tutması, cesaretlendirip kıyaslamaması bu dönemi kolaylaştırır. Akran zorbalığına uğrayan çocuğun velisine ise şunu söylüyoruz: çocuğunuzu koşulsuz sahiplenin ve onun yanında olduğunuzu hissettirin; eleştiriden ve onu yetersiz hissettirecek sözlerden uzak durun. Ayrıntılı yazı: çocuklar ve okula uyum.

Kardeş kıskançlığı

Kıskançlık doğal bir duygudur ve 2-3 yaş civarında kendini göstermeye başlar. Kardeş doğduğunda çocuk, önceden yalnız kendisine ait olan ilgiyi ve zamanı paylaşmak zorunda kalır. Anne babanın tüm ilgiyi bir anda yeni bebeğe yöneltmesi ve kardeşler arasındaki yaş farkının az olması kıskançlığı artırabilir. Önemli olan kıskançlığın düzeyidir: davranış sorunlarına ya da yoğun kaygıya dönüşüyorsa doğal sürecin dışına çıkmış demektir. Ayrıntılı yazı: kardeş kıskançlığı.

Çocuk görüşmesi nasıl yapılıyor?

Merkezimizde çocukla görüşmeyi çocuk psikoloğu yürütüyor; süreç hem veliyle hem çocukla ilerliyor. Sıra şöyle:

1. Önce veliyle görüşülür. Çocuk hakkında genel ve kapsamlı bilgi alınır.
2. Sonra çocukla oyun terapisi odasına geçilir. Burada oyun terapisi teknikleri kullanılır.
3. Gerekirse bazı ölçekler uygulanır. Dikkat konusunda MOXO dikkat testi de uygulanıyor.

Görüşmenin oyunla yapılmasının sebebi şu: küçük çocuklar yetişkinler gibi konuşarak kendilerini anlatamaz, çünkü soyut düşünme becerileri henüz gelişmemiştir. Duygularını, korkularını ve kaygılarını kurdukları oyunlarla, seçtikleri oyuncaklarla dışa vururlar. Oyun terapisi odası bu yüzden çocuğun kendini güvende hissedeceği şekilde hazırlanır. Ayrıntılı yazı: çocuğun dili: oyun.

Çocuk görüşmelerinde seansın bir bölümü aileye, bir bölümü çocuğa ayrılır. Çocuklarla 3 yaşından itibaren çalışıyoruz. Hizmetin ayrıntıları için Van çocuk psikoloğu ve pedagog sayfamıza bakabilirsiniz.

Hangi durumda başka bir uzmana yönlendiriyoruz?

İki durumda görüşmenin dışına çıkıyoruz:

• Sorun okulla ilgiliyse: Akademik bir sorun varsa ya da sorun okul ortamından kaynaklanıyorsa okulun rehber öğretmeniyle görüşülmesini öneriyoruz.
• Organik bir belirti varsa: Organik bir psikolojik problem belirtisi görürsek çocuğu psikiyatri uzmanına yönlendiriyoruz. Bu ayrımı psikolog mu, psikiyatrist mi yazımızda ayrıca anlattım.

Çocuğu ilk görüşmeye nasıl hazırlamalı?

Veli çocuğa oyunla ilgili bir cümle kurabilir. Örneğin şöyle diyebilir: "Bir oyun ablasının yanına gideceğiz, orada oyunlar oynayacaksın."

Randevu için bizi telefonla ya da WhatsApp'tan arayabilir, online randevu sayfasından mesaj gönderebilirsiniz.