Sosyal Medya Kullanımının Ruh Sağlığı Üzerindeki Olumlu ve Olumsuz Etkileri
Günümüz dünyasında sosyal medya platformları, yaşamımızın önemli bir kısmında yer edinmeye başladı. Sosyal medya aracılığıyla iletişim kuruyoruz, gelişmelerden haberdar oluyoruz, eğlence sektörüne ilişkin bilgiler ediniyoruz fakat; bunların yanında sosyal medyanın psikolojik etkileri de gün geçtikte etkisini daha fazla hissettiriyor. Orda geçirilen süreyle beraber insanların ruh sağlığı ve gündelik hayattaki işlevsellikleri de hem olumlu hem de olumsuz anlamda etkilenmektedir.
Sosyal Medyanın Olumlu Psikolojik Etkileri
Sosyal medya unsurları, bireyin hayatına olumlu anlamda katkılar sunabilir. Tabi, bu durum kişinin sosyal medyadan doğru bir şekilde yararlanmasıyla mümkün.
Bağlantı ve İletişim
Enformasyon çağında dünyanın farklı yerlerindeki insanlarla sosyal medya aracılığıyla iletişime geçmek mümkün hale gelmektedir. Böylece kişinin sosyalleşme becerilerine olanak sağlayacak bir zemin sunmaktadır.
İnsanların Kendilerini İfade Edebilmesi
Bireylerin sahip olduğu yeteneklerini ve ilgi alanlarını sosyal medya aracılığıyla duyurmaları mümkündür. Aslında kendi duygu, düşüncelerini ve yaratıcı özelliklerini ortaya koyacakları bir fırsat alanıdır.
Bilgiye Erişebilme
Sosyal medya, insanların herhangi bir konuda hızlı bir şekilde haberdar olmalarına olanak tanır. Nitekim güncel bir konu hakkında toplumsal farkındalık kolayca oluşabilmektedir.
Sosyal Medyanın Olumsuz Psikolojik Etkileri
Gereğinden fazla kullanılması beraberinde birtakım psikolojik problemleri de getirmektedir.
Bağımlılık Faktörü
Sosyal medyaya bağımlı hale gelmiş birisi günün birçok saatini orada geçirmektedir. Nihayetinde kişi, yaşamın gerçekliğinden uzaklaşıp sanal bir alemin içinde bir hayat sürer vaziyete gelmektedir.
Kaygı ve Depresyon
Başkalarının şatafatlı hayatlarına maruz kalmak, bireyin elindekiyle yetinmesini bıraktırabilir. Sürekli bir kıyas hali kişide değersizlik ve yetersizlik duygularının oluşmasına zemin hazırlayabilir. Sonuç olarak, zaman içinde depresif ve kaygılı bir hal ortaya çıkabilmektedir.
Uyku Problemleri
Sanal alemde geçirilen sürenin sıklığı uyku ve uyanıklık durumlarına etki etmektedir. Özellikle, kişinin uyku düzeninin ve uyku kalitesinin bozulması odaklanma ve yorgunluk sorunlarını ortaya çıkarmaktadır.
Kıyaslama ve Özgüven Problemleri
Sosyal medyanın psikolojik etkileri en çok öne çıkan problemlerinden bir tanesi kişinin sürekli olarak kendini başkalarıyla kıyaslamasıdır. Sosyal medya genellikler insanların en iyi anlarını paylaştıkları platformdur. Örneğin, sadece iyi olanın pompalandığı ve vitrin yapıldığı bir alanda yetersizlik ve kıyaslamanın olması kaçınılmazdır. Kişi, sıklıkla bu durumlara maruz kalınca kendi yaşamını vasat görüp kendini değersiz hissetmeye başlar. Bu durum genç kuşak arasında daha yaygın bir tablodur. Özellikler ergenlik çağındaki bireyler bundan daha fazla etkilenip özgüven problemleri yaşamaya başlarlar.
Sosyal Medyayı Sağlıklı Kullanma Yöntemleri
Sosyal medyanın yaşamımızdaki varlığını kabul ederek sağlıklı bir şekilde kullanma alışkanlığı edinmemiz gerekiyor. Bunun için aşağıdaki başlıklara dikkat etmemizde yarar var.
- Zaman sınırı koymak: Ekran denetimi yapma adına süre koymak gerekir. American Psychological Association (Amerikan Psikoloji Birliği) yazısında ifade edildiği gibi gençlerin her gün sosyal medyada geçirmeleri gereken ideal bir zaman miktarını belirlemek zor olsa da uyku, sağlıklı beslenme, egzersiz, arkadaşlarla görüşmeden sonra kalan zaman sosyal medya kullanımı için kullanılabilir.
- Gerçekçi olmak: Sosyal medyadaki vitrin görüntülerinin veya videoların belli zamanlarda seçilmiş durumlar olduğu gerçeğini unutmamak gerekiyor.
- Olumlu içerikleri takip etmek: Ruhsal anlamda size iyi gelen ve zihninizi besleyen hesap içeriklerini takip etmek gerekiyor.
- Dijital detoks yapmak: Belli zaman dilimlerinde sosyal medyadan uzak kalmayı seçerek zihninizi dinlendirmelisiniz.
Sonuç: Dengeyi Korumak
Sosyal medyanın psikolojik etkileri, olumlu ve olumsuz çıktılara sahiptir. Bireyin bilgi edinme, iletişim kurarak sosyalleşme ve potansiyellerini hayata taşıma gibi alanlarda olumlu etkilere sahiptir. Ancak; psikolojik anlamda bir bağımlılık yaratması, özgüven sorunlarına yol açması, depresyon ve kaygıya zemin hazırlaması yönüyle de bazı olumsuzluklara kapı aralamaktadır. Uçlarda olmamak kaydıyla sosyal medya gerçeğini kabul edip sağlıklı bir şekilde hayatımıza entegre etmeliyiz. Kişinin bilinçli bir şekilde dengeyle sürdürdüğü bir kullanım şekli ona fayda sağlayacaktır. Ruhsal olarak bireyi örseleyen bir pozisyondan çıkıp kişisel anlamda gelişime katkı sağlayan bir işlev görmeye başlayacaktır.
